Llywodraeth Cynulliad Cymru Mynegai i'r Pynciau Y Comisiwn Richard
       
   
 
Llywodraeth Cynulliad Cymru Hafan * Newyddion * Aelodau * Ymgynghoriad * Rhestr o Ddigwyddiadau * Rhestr o Dystiolaeth * Cwestiynau Cyffredin * Safleoedd Allanol
*
 

Cwestiynau Cyffredin

Beth yw pwrpas y Comisiwn?
Penodwyd y Comisiwn ar Bwerau a Threfniadau Etholiadol Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Comisiwn Richard) ym mis Gorffennaf 2002. Ein swydd yw edrych ar bwerau a threfniadau etholiadol y Cynulliad. Byddwn yn cynhyrchu adroddiad annibynnol, a bydd yr adroddiad hwn yn cyfrannu at benderfyniadau ar ddyfodol y Cynulliad Cenedlaethol a'r ffordd y caiff Cymru ei llywodraethu yn y dyfodol.
Cliciwch yma i ddarllen y Cylch Gorchwyl llawn
Ar ba faterion y mae'r Comisiwn yn edrych?

Edrych ar bwerau a threfniadau etholiadol Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw cyfarwyddyd y Comisiwn. Mae'r materion y bydd y Comisiwn yn edrych arnynt yn cynnwys 3 prif elfen:

  • A yw maint y Cynulliad yn ddigonol i gyflawni ei swyddogaeth bresennol
  • A yw'r system etholiadol bresennol yn cynrychioli Cymru yn ddigonol
  • A fyddai angen unrhyw newidiadau pe bai gan y Cynulliad fwy o bwerau

 

Cliciwch yma i ddarllen Pwerau Cynulliad Cenedlaethol Cymru - materion a chwestiynau i ymgynghori arnynt
Cliciwch yma i ddarllen Trefniadau Etholiadol Cynulliad Cenedlaethol Cymru - materion a chwestiynau i ymgynghori arnynt
Sut mae'r Comisiwn yn mynd ati?
Mae'r Comisiwn yn awyddus i ddefnyddio dull ymarferol iawn - gan ganolbwyntio ar enghreifftiau manwl o sut mae pethau'n gweithio ar hyn o bryd a sut gellir gwella arnynt. Mae'n bwriadu seilio'i gasgliadau ar dystiolaeth o oblygiadau ymarferol y pwerau presennol sydd gan y Cynulliad ac i ddarparu atebion ymarferol i wella'r ffordd y caiff Cymru ei llywodraethu.
Er mwyn cyflawni hyn, rydym yn ymgynghori'n eang - drwy wahodd cyflwyniadau ysgrifenedig a chan gymryd tystiolaeth lafar oddi wrth y cyhoedd, pleidiau gwleidyddol, cyrff cyhoeddus, busnesau, y sector gwirfoddol, llywodraeth leol a sefydliadau eraill gan gynnwys Senedd yr Alban a San Steffan.
Cliciwch yma i ddarllen am y cynnydd hyd yn hyn.
Pwy yw Aelodau'r Comisiwn?

Cadeiryd

Y Gwir Anrh Arglwydd Richard o Rydaman CF

Aelodau:

Eira Davies
Tom Jones
Dr Laura McAllister
Peter Price
Ted Rowlands
Vivienne Sugar
Huw Thomas
Syr Michael Wheeler-Booth KCB
Paul Valerio

Cliciwch fan hyn i ddarllen manylion pellach
Sut dewiswyd yr aelodau?

Yn ei ddatganiad ar 18 Ebrill a oedd yn cyhoeddi sefydlu’r Comisiwn dan gadeiryddiaeth yr Arglwydd Richard, dywedodd Prif Weinidog Cymru y byddai’r aelodau yn cael eu penodi drwy:

a.  enwebiadau gwleidyddol gan y pedair plaid wleidyddol yn y Cynulliad; a

b.  penodiadau a wneid drwy'r broses penodiadau cyhoeddus ar ôl hysbysebu’n gyhoeddus.

Cliciwch fan hyn i ddarllen datganiad y Prif Weinidog
A ydy'r Comisiwn yn cynnal cyfarfodydd yn gyhoeddus?

Ydy. Mae Cylch Gorchwyl y Comisiwn yn nodi y dylid cyfarfod yn gyhoeddus oni bai fod y sawl sy'n rhoi tystiolaeth yn gofyn fel arall, neu oni bai fod y Comisiwn, mewn amgylchiadau eithriadol, yn penderfynu cynnal cyfarfod yn breifat.

Cliciwch fan hyn i ddarllen y Cylch Gorchwyl llawn
Ble mae'r Comisiwn yn cyfarfod?

Mae'r Comisiwn yn cyfarfod mewn amryw o leoliadau ledled Cymru. Caiff cyfarfodydd hefyd eu cynnal y tu allan i Gymru, e.e. yn Llundain a Chaeredin lle bo tystion allweddol.

Cliciwch fan hyn i weld y rhestr o ddigwyddiadau

A fydd unrhyw un yn cael rhoi tystiolaeth i'r Comisiwn, ac os felly, sut?

Bydd. Gofynnir i unrhyw un sy'n dymuno cyflwyno tystiolaeth i'r Comisiwn anfon cyflwyniad ysgrifenedig atom sy'n nodi ei sylwadau a'u safbwyntiau. Yna mae'n bosib y gwahoddir y cyfrannwr i ddod i roi tystiolaeth bellach gerbron y Comisiwn mewn sesiwn dystiolaeth ffurfiol a gynhelir yn gyhoeddus.

Fel arall, gall y sawl sy'n dymuno rhoi tystiolaeth wneud hynny mewn cyfres o gyfarfodydd cyhoeddus a gynhelir ledled Cymru.

Cliciwch fan hyn i ddarllen y rhestr o ddigwyddiadau
A fydd yn bosib gweld y dystiolaeth sydd wedi dod i law'r Comisiwn, ac os felly, sut?

Bydd. Cyhoeddir yr holl dystiolaeth sydd wedi dod i law ar y wefan oni bai fod y sawl sydd wedi cyfrannu wedi nodi eu bod yn dymuno i’w tystiolaeth gael ei gadw’n breifat. Gall y Comisiwn hefyd anfon copïau o'r dystiolaeth atoch os gwewch gais.

Cliciwch fan hyn i ddarllen y rhestr o dystiolaeth

Pryd bydd y Comisiwn yn paratoi adroddiad?

Mae'r Comisiwn yn bwriadu adrodd ar ei benderfyniadau, gan gynnwys ei argymhellion, yn gynnar yn 2004. Bydd hyn yn digwydd ychydig yn hwyrach nag a ragwelwyd yn wreiddiol, er mwyn i'r Comisiwn allu ystyried rhai o'r materion newydd a ddaw yn sgil y newidiadau cyfansoddiadol a gyhoeddwyd yn ddiweddar.

Sut gellir cysylltu â'r Comisiwn?

Gallwch gysylltu â'r Comisiwn yn y ffyrdd canlynol:

  • E-bost: richard.commission@wales.gsi.gov.uk
  • Rhif Ffôn: 029 2034 4274
  • Ffacs: 029 2039 5792
  • Drwy ysgrifennu at: Comisiwn Richard, Ty Caradog, 1-6 Plas Sant Andreas, Caerdydd, CF10 3BE

 

Yn ôl i'r Brig